Kültür ve Turizm Bakanlığının destek ve izniyle Kastamonu Üniversitesi tarafından yürütülen “İnebolu, Bozkurt, Abana (MÖ 1. Binden – MS 10. Yüzyıla) Yüzey Araştırması” projesi çerçevesinde Kastamonu’nun İnebolu ilçesinde 2 bin 300 yıl öncesine ait buluntulara ulaşıldı.
Kastamonu Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Arkeoloji Bölüm Başkanı Dr. Öğretim Üyesi H. Asena Kızılarslanoğlu başkanlığında yürütülen “İnebolu, Bozkurt, Abana (MÖ 1. Binden – MS 10. Yüzyıla) Yüzey Araştırması” projesinin üçüncü sezonu da İnebolu’da devam ediyor.
Çalışmalarına 2022 Kasım ayında başlanan ve 5+1 yıllık proje olarak planlanan yüzey araştırması, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün izni ile sürdürülüyor. İlk üç sezonunu İnebolu’da yürüten araştırma ekibi, ilçenin tüm köylerini adım adım gezerek, muhtar ve köy sakinleri ile görüşmeler yaptı. Proje kapsamında ekip, MÖ 1. Binden – MS 10. Yüzyıla kadar geçen süreç içerisine tarihlenen arkeolojik ve kültürel varlıkların kayıtlarını ve envanterini hazırlamaya başladı.
Arkeolojik ve kültürel varlıkların belirlenmesinin yanı sıra İnebolu’da ve dolayısıyla Kastamonu’da turizm açısından var olan gelişmelere katkıda bulunmayı amaçlayan araştırma ekibi, şu ana kadar yapılan araştırmalarda günümüzden 2 bin 300 yıl öncesine tarihlenebilecek bulgulara rastladı.
Kastamonu Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Arkeoloji Bölüm Başkanı Dr. Öğretim Üyesi H. Asena Kızılarslanoğlu, bölgenin yerleşim tarihi dikkate alındığında bu tarihin daha erkene çekilme olasılığının olduğunu da belirtti.
İnebolu’da Nekropol (arkeolojik şehirlerde mezar) bulundu
Bulgular arasında yer alan mezarlar, manastır ve kilise yapılarının yanı sıra tarihsel dönem hakkında pek çok ipucunu barındıran kırık çanak çömlek parçaları ile mimari blokların varlığı, İnebolu’nun Antik Çağdaki ekonomik gücü, üretim ve ticaret potansiyeli hakkında da fikir vermektedir. İnebolu’daki çalışmalarının tamamlanmasının ardından ekip, yaptıkları araştırmalar neticesinde buldukları tüm bulguları yayınlanacak bir kitap ile sunmayı hedefliyor.
Ayrıca proje kapsamında yapılan arkeolojik çalışmalarda tespit edilen Nekropol (arkeolojik şehirlerde mezar), ekip tarafından yapılan başvuru neticesinde Ankara Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildi.
Kızılarslanoğlu, üç yıldır İnebolu'da yüzey araştırmaları yürüttüklerini belirtti. Bu çalışmalara denize kıyısı olan İnebolu, Bozkurt ve Abana ilçelerinden başladıklarını ifade etti. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izni ve yerel yönetimlerin desteğiyle bu bölgelerde arkeolojik ve kültürel varlıkları belirleyip kayıt altına almayı, bir anlamda envanterini yapmayı hedeflediklerini söyledi.
Eski dönemlerde yaşamış insanların kalıntılarını ve izlerini tespit etmek istediklerini belirten Kızılarslanoğlu, bu çalışmaların neticesinde bölgenin turizmine de katkı sağlamayı amaçladıklarını dile getirdi. Küçük bir ekiple tüm köyleri gezerek muhtarlar ve bölgedeki yaşlı insanlarla görüşmeler yaparak kültürel ve arkeolojik varlıklar hakkında ön bilgi edindiklerini ifade etti. Zorlu koşullarda yürüyerek ve gerektiğinde ormanlık alanlara girerek yüzey araştırmalarını sürdürdüklerini belirtti.
İnebolu'daki çalışmalar sırasında önemli veriler elde ettiklerini ve ilçe merkezinde devşirme mimari taş bloklarla karşılaştıklarını belirten Kızılarslanoğlu, Hellenistik döneme ait yaklaşık 2 bin 300 yıl öncesine dayanan seramik parçaları bulduklarını söyledi. Ayrıca, Roma dönemine işaret eden bazı mimari bloklar ve mezar, nekropol alanları tespit ettiklerini ekledi. Bu alanların tescilinin yapıldığını ve Kastamonu Arkeoloji Müzesi ile birlikte kurtarma kazısı ve çevre düzenlemesi yapmayı planladıklarını ifade etti.
Geriş Tepesi'ndeki manastır ve tarihi dönemlere ait yapı gruplarının envanter kaydını oluşturduklarını belirten Kızılarslanoğlu, tüm bu verileri bir kitaba dönüştürmeyi hedeflediklerini söyledi. Çalışmalarına 2+1 yıl daha devam etmeyi planladıklarını ve önümüzdeki sezon Bozkurt ve Abana'da çalışmalar yapmayı düşündüklerini ifade etti.
Kastamonu'nun tarihsel süreçte çok önemli bir kent olduğunu vurgulayan Kızılarslanoğlu, Türkiye'nin arkeolojik potansiyelinin çok fazla olduğunu ve hemen her şehirde tarihsel sürece şahitlik eden veriler ve yapılar bulunduğunu belirtti. Antik dönemde bölgelerarası ticaret açısından aktif olduğunu düşündükleri kıyı ilçeleri İnebolu, Bozkurt ve Abana'da çalışmalar başlattıklarını, diğer ilçelerde de benzer çalışmalar yapmayı planladıklarını söyledi. Ancak yüzey araştırmasının her sezon 10-15 gün sürdüğünü ve bütün ilçeleri bitirmenin mümkün olmadığını ifade etti.
Kıyı ilçelerinin ticaret potansiyelini ve bağlantı kurdukları bölgeleri, yerleşimleri ve kentleri ortaya çıkarmak istediklerini belirten Kızılarslanoğlu, bu çalışmalarda İnebolu'nun önemini yeniden vurgulamak istediklerini ifade etti ve projeye izin veren Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'ne, destek veren Kastamonu Valiliği, Kastamonu Üniversitesi, İnebolu Kaymakamı Ahmet Vezir Baycar'a, İnebolu Belediyesi, Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğü, İnebolu Orman İşletme Müdürlüğü, Arkeoloji Müzesi ile yerel halka ve köy muhtarlarına teşekkür etti.
Araştırma ekibinde bakanlık yetkili uzmanı olarak Kastamonu Arkeoloji Müzesi Uzmanı İsmail Çoban, Kastamonu Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Rabia Aktaş ve Arkeolog Berkay Kavak yer alıyor.
